Over­be­scher­ming: wanneer gehoor­be­scher­ming te veel dempt

Wanneer spreekt men van over­be­scher­ming?

De Duitse DGUV-regel 112-194 adviseert de gehoorbescherming zo te kiezen dat 70 tot 80 dB(A) het oor bereikt. Een niveau onder 70 dB(A) kan overbescherming betekenen. Boven 85 dB(A) is de bescherming onvoldoende en in Duitsland niet toegestaan (§ 8 van de Duitse verordening over lawaai en trillingen op het werk). Op EU-niveau geldt onder de gehoorbescherming de blootstellingsgrenswaarde van 87 dB(A).

Wat te sterke demping ver­oor­zaakt

• Waarschuwingssignalen, achteruitrijalarmen en geroepen waarschuwingen zijn moeilijker te horen.
• Gesprekken worden vermoeiend en de gehoorbescherming wordt afgezet om te praten.
• Veel mensen vinden sterke demping isolerend en dragen hun gehoorbescherming minder vaak. De bescherming op de werkplek neemt af.

Twee reken­voor­beel­den

Berekend met de HML-controle van de Duitse DGUV-regel 112-194 voor middel- tot hoogfrequent lawaai. 100 dB(A), wegwerp-schuimoordoppen EP1227 met M 35 dB: 100 − (35 − 9) = 74 dB(A). Dat past. 90 dB(A), dezelfde oordoppen: 90 − 26 = 64 dB(A). Te veel. Hier is gehoorbescherming met lagere demping de betere keuze, bijvoorbeeld de oordoppen met beugel EP102BO met 90 − (24 − 5) = 71 dB(A) of de gehoorkap EP904 met 90 − (25 − 5) = 70 dB(A).

Onder ongeveer 89 dB(A) dempt zelfs de lichtste gehoorbescherming uit het EarProtect-assortiment rekenkundig meer dan nodig. Voor zulke niveaus loont het de moeite gehoorbescherming met nog lagere of niveauafhankelijke demping te onderzoeken. Onze kiezer voor gehoorbescherming toont voor elk niveau welke EarProtect-producten in het aanbevolen bereik liggen.

Waar over­be­scher­ming bijzonder kritiek is

• Verkeerswegen: waar heftrucks, vrachtwagens of kranen rijden, moeten claxons en achteruitrijalarmen hoorbaar blijven.
• Teamwerk: bij het aanwijzen van voertuigen, het aanslaan van lasten of werk aan lijnen met geroepen aanwijzingen hoort spraakverstaanbaarheid bij de veiligheid.
• Alarmen: brand- en ontruimingssignalen moeten in de hele lawaaizone hoorbaar zijn.
• Werknemers met gehoorverlies: de keuze moet hier met de bedrijfsarts worden besproken.

Signalen ter plaatse con­tro­le­ren

Het is gemakkelijk te testen of waarschuwingssignalen met gehoorbescherming hoorbaar blijven: het signaal activeren en luisteren, met de gehoorbescherming op, op typische werkplekken, met draaiende machines. Alles wat niet duidelijk te horen is, vraagt om andere gehoorbescherming of een extra visueel signaal.

Hoe u over­be­scher­ming voorkomt

1. Het geluidsniveau op de werkplek kennen, via metingen of de risicobeoordeling.
2. Het niveau bij het oor berekenen met de M-waarde en de praktijkafslag, bij laagfrequent lawaai met de L-waarde.
3. De gehoorbescherming kiezen die 70 tot 80 dB(A) bij het oor geeft, niet die met de hoogste SNR.
4. Werknemers vragen of ze signalen en spraak nog verstaan.

Welke EarProtect-gehoor­be­scher­ming bij welk niveau? De rest­ni­veaus in één oogopslag

De tabel berekent het restniveau bij het oor voor vier niveaus met alle typen volgens de HML-controle van de Duitse DGUV-regel 112-194 (middel- tot hoogfrequent lawaai). De beoordeling volgt tabel 5 van bijlage 2: onder 70 dB(A) de communicatie controleren, 70 tot 80 aanbevolen, daarboven afgeraden, boven 85 in Duitsland niet toegestaan.

De tabel toont dat de modellen met stappen van enkele decibel zijn getrapt, zodat voor niveaus van ongeveer 89 tot 106 dB(A) een model in het aanbevolen venster ligt. Bij 85 dB(A) ligt geen enkel EarProtect-model daarin; bij 90 dB(A) zijn dat de EP904 en de EP102BO. Daaronder geldt wat de gids Gehoorbescherming onder 80 dB(A) beschrijft. De kiezer voor gehoorbescherming toont de waarde die bij uw niveau past.

Wat helpt tegen over­be­scher­ming als het model al is gekozen

• Een ander model: het eerstvolgende zwakkere van het assortiment, volgens de tabel hierboven.
• Een ander draagconcept: voor medewerkers die vaak kort in het lawaai komen, oordoppen met beugel die ze snel opzetten; de draagduur blijft belangrijk (Draagduur).
• Spraak en signalen oplossen: portofoon, handsignalen of visuele signalen waar aanroepen belangrijk zijn. De regel noemt ze uitdrukkelijk voor medewerkers met gehoorverlies (paragraaf 7.7.5).
• De luistertest herhalen: na een modelwissel de signalen op de werkplek opnieuw controleren.
• Het lawaai verminderen: daalt het niveau aan de bron, dan kan ook de demping dalen (Volgorde van maatregelen).

Het gesprek met de mede­wer­kers

Overbescherming kan worden berekend, maar vooral moet ze worden gevraagd. Vier vragen voor het gesprek: verstaat u uw collega's? Hoort u heftrucks, alarmen en aanroepen? Voelt u zich afgesneden van de anderen? Zet u uw gehoorbescherming tussendoor af om iets te verstaan? Antwoordt iemand twee keer ja, dan is dat een teken dat het model of het concept niet bij de werkplek past. De antwoorden horen thuis in de risicobeoordeling bij lawaai en in de jaarlijkse instructie.