Waarvoor de berekening dient
In Duitsland mag niet meer dan 85 dB(A) en 137 dB(C) het oor bereiken (§ 8 lid 2 van de Duitse verordening over lawaai en trillingen op het werk); op EU-niveau gelden onder de gehoorbescherming de blootstellingsgrenswaarden van 87 dB(A) en 140 dB(C) (richtlijn 2003/10/EG). De Duitse DGUV-regel 112-194 adviseert een restniveau van 70 tot 80 dB(A). Daaronder bestaat het risico van overbescherming.
| Rest-geluidsdrukniveau | Rest-piekgeluidsdrukniveau | Beoordeling |
|---|---|---|
| boven 85 dB(A) | boven 137 dB(C) | niet toegestaan |
| boven 80 dB(A) | boven 135 dB(C) | afgeraden |
| 70 tot 80 dB(A) | tot 135 dB(C) | aanbevolen |
| onder 70 dB(A) | - | communicatie en gevoel van isolatie controleren |
De berekening in vijf stappen
- Het niveau op de werkplek bepalen. U hebt het dagelijkse geluidsblootstellingsniveau LEX,8h nodig uit een meting of een database (de dagwaarde berekenen).
- De lawaaiklasse vaststellen. Is het verschil tussen het C-gewogen en het A-gewogen niveau hooguit 5 dB (LC − LA ≤ 5 dB), dan is het lawaai middel- tot hoogfrequent (HM). Is het groter dan 5 dB, dan is het vooral laagfrequent (L). Voorbeelden staan in SNR en H/M/L.
- De dempingswaarde nemen. Uit de gegevens van de fabrikant: de M-waarde bij HM-lawaai, de L-waarde bij laagfrequent lawaai (dempingswaarden).
- De praktijkafslag Ks aftrekken (tabel hieronder).
- Het restniveau berekenen en beoordelen: L'EX,8h = LEX,8h − (M − Ks) bij HM-lawaai, L'EX,8h = LEX,8h − (L − Ks) bij laagfrequent lawaai. Het resultaat vergelijken met tabel 5.
Praktijkafslagen Ks
| Type gehoorbescherming | Ks |
|---|---|
| oordoppen die vóór gebruik worden gevormd | 9 dB |
| voorgevormde oordoppen | 5 dB |
| oordoppen met beugel | 5 dB |
| gehoorkappen | 5 dB |
| op maat gemaakte oordoppen met functiecontrole (vóór het eerste gebruik en minstens om de drie jaar) | 3 dB |
Bij zeer hoge niveaus met een combinatie van oordoppen en kap gelden 9 dB of 5 dB, afhankelijk van het type oordop. Bij deskundig gebruik geldt de afslag niet (Ks = 0 dB); zie Deskundig gebruik.
Rekenvoorbeelden met EarProtect-waarden
| Geval | Berekening | Restniveau | Beoordeling |
|---|---|---|---|
| 100 dB(A), HM, schuimoordop EP1227 (Ks 9) | 100 − (35 − 9) | 74 dB(A) | aanbevolen |
| 90 dB(A), HM, schuimoordop EP1227 (Ks 9) | 90 − (35 − 9) | 64 dB(A) | onder 70: communicatie controleren |
| 90 dB(A), HM, gehoorkap EP904 (Ks 5) | 90 − (25 − 5) | 70 dB(A) | aanbevolen |
| 95 dB(A), laagfrequent, gehoorkap EP906 (Ks 5) | 95 − (20 − 5) | 80 dB(A) | aanbevolen |
| 95 dB(A), laagfrequent, gehoorkap EP904 (Ks 5) | 95 − (18 − 5) | 82 dB(A) | afgeraden |
| 100 dB(A), HM, schuimoordop EP1227, deskundig gebruik (Ks 0) | 100 − 35 | 65 dB(A) | onder 70: communicatie controleren |
Het vierde en vijfde voorbeeld laten zien waarom de lawaaiklasse telt: bij laagfrequent lawaai geldt de kleinere L-waarde, en twee gehoorkappen met een vergelijkbare SNR verschillen dan 2 dB. Welke EarProtect-producten bij welk niveau in het aanbevolen bereik liggen, berekent de kiezer voor gehoorbescherming.
Het piekgeluidsdrukniveau controleren
L'pC,peak = LpC,peak − (M − Ks) bij HM-lawaai; L'pC,peak = LpC,peak − (L − Ks − 5 dB) bij laagfrequent lawaai. Het resultaat moet hooguit 137 dB(C) zijn.
Volgens bijlage 2 wordt de bescherming als goed passend beoordeeld als L'pC,peak hooguit 135 dB(C) is en het restniveau L'EX,8h tussen 70 en 80 dB(A) ligt. Meer details over knallen en slagen in Gehoorbescherming tegen impulsgeluid.
Nauwkeurigere methoden
| Methode | Invoergegevens | Opmerking |
|---|---|---|
| HML-controle | LEX,8h (A-gewogen), lawaaiklasse, M of L, Ks | Voor de gangbare praktijk; met praktijkafslag, behalve bij instructie tot deskundig gebruik |
| HML-methode | A- en C-gewogen niveau, H, M, L van de fabrikant (voorspelde lawaaivermindering PNR) | L'A = LA − PNR; alleen bij deskundig gebruik |
| Octaafbandmethode | Niveau per octaafband, frequentieweging, veronderstelde beschermingswaarde APV per band | Bewerkelijk, voor bijzondere gevallen, bijvoorbeeld bij gehoorverlies; vereist deskundig gebruik |
| SNR-methode | C-gewogen niveau, SNR | Minder nauwkeurig; trek de SNR nooit af van het A-gewogen niveau |
Meer rekenvoorbeelden uit de sectoren
De voorbeelden hierboven tonen de berekening met de EP1227, de EP904 en de EP906. Deze vier andere gevallen gebruiken niveaus uit de geluidsniveautabel en modellen die bij het betreffende niveau passen (middel- tot hoogfrequent lawaai):
| Geval | Berekening | Restniveau | Beoordeling |
|---|---|---|---|
| Plasmasnijden, 95 dB(A), gehoorkap EP906 (Ks 5) | 95 − (28 − 5) | 72 dB(A) | aanbevolen |
| Richten en hameren in de metaalbouw, 100 dB(A), schuimoordop EP1227 (Ks 9) | 100 − (35 − 9) | 74 dB(A) | aanbevolen |
| Installateur van geleiderails, dagelijkse blootstelling 101 dB(A), gehoorkap EP902 (Ks 5) | 101 − (31 − 5) | 75 dB(A) | aanbevolen |
| Plaatwerker in de autobranche, dagelijkse blootstelling 87,1 dB(A), oordoppen met beugel EP102BO (Ks 5) | 87,1 − (24 − 5) | 68,1 dB(A) | onder 70: communicatie controleren |
Het laatste voorbeeld toont de ondergrens van het assortiment: bij dagelijkse blootstelling rond 87 dB(A) dempt zelfs de lichtste EarProtect-gehoorbescherming volgens de berekening meer dan nodig. Bij laagfrequent lawaai wordt met de L-waarde gerekend, bijvoorbeeld voor de schuimoordop EP1227 met L 30 dB en een praktijkafslag van 9 dB: bij 95 dB(A) blijft er 95 − (30 − 9) = 74 dB(A) bij het oor over.
Veelgestelde vragen
Hoe berekent u het restniveau onder de gehoorbescherming?
Met de HML-controle: restniveau = geluidsniveau − (M − praktijkafslag) bij middel- tot hoogfrequent lawaai, geluidsniveau − (L − praktijkafslag) bij laagfrequent lawaai. Het resultaat moet 70 tot 80 dB(A) zijn.
Wat is de praktijkafslag Ks?
Een afslag van de M- of L-waarde, omdat gehoorbescherming in de praktijk minder dempt dan in het laboratorium: 9 dB voor gevormde schuimoordoppen, 5 dB voor voorgevormde oordoppen, oordoppen met beugel en gehoorkappen, 3 dB voor op maat gemaakte oordoppen met functiecontrole.
Wanneer geldt de praktijkafslag niet?
Bij deskundig gebruik: praktijkinstructie minstens vier keer per jaar, gedocumenteerd (Duitse DGUV-regel 112-194, paragraaf 6.2.5 en bijlage 1).
Hoe weet u of lawaai laagfrequent is?
Aan het verschil tussen het C- en het A-gewogen niveau: is LC − LA groter dan 5 dB, reken dan met de L-waarde, anders met de M-waarde.
Volstaat de SNR voor de berekening?
Niet voor de HML-controle, die M of L gebruikt. De SNR-methode vereist het C-gewogen niveau en is minder nauwkeurig; de SNR eenvoudig aftrekken van het A-gewogen niveau is fout.
Hoe reken ik met schuimoordoppen bij laagfrequent lawaai?
Met de L-waarde: restniveau = geluidsniveau − (L − 9 dB). Bij de EP1227 (L 30 dB) blijft er bij 95 dB(A) 74 dB(A) bij het oor over.
Bronnen
- Duitse DGUV-regel 112-194, bijlage 1 Rekenmethode (praktijkafslagen, controle van L'EX,8h en L'pC,peak), in het Duits
- Duitse DGUV-regel 112-194, bijlage 2 Keuzemethoden (octaafband, HML, HML-controle, tabel 5), in het Duits
- Duitse DGUV-regel 112-194, hoofdstuk 6 Keuze (demping, ergonomie, werkomgeving, hoorbaarheid van signalen), in het Duits
- Duitse verordening over lawaai en trillingen op het werk (LärmVibrationsArbSchV), in het Duits
- Richtlijn 2003/10/EG betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia (lawaai)
