Gehoorbescherming onder 80 dB(A): wanneer is ze zinvol?

Geen plicht en geen gevaar voor het gehoor

Onder een dagelijks geluidsblootstellingsniveau van 80 dB(A) is gehoorbescherming volgens hoofdstuk 11 van de regel niet vereist. Volgens de huidige kennis bestaat er geen risico op lawaaislechthorendheid en is er geen wettelijke plicht. Dat is de onderste blootstellingswaarde; de verplichtingen daarboven staan onder Plicht tot gehoorbescherming. Sterke afzonderlijke impulsen moeten apart worden beoordeeld (impulsgeluid).

Wanneer ze toch zin kan hebben

Gehoorbescherming kan zinvol zijn om lawaaigevolgen te verminderen die niet via het oor werken, zoals stress of concentratieproblemen. Andere maatregelen hebben echter voorrang, bijvoorbeeld verbeteringen van de ruimteakoestiek volgens de Duitse ASR A3.7. Het STOP-principe geldt voor de keuze: eerst vervanging, dan technische, organisatorische en ten slotte persoonlijke maatregelen (volgorde van de maatregelen).

Wat u in het oog moet houden

Overbescherming voorkomen: geluid mag niet meer worden gedempt dan nodig. Volgens de berekening dempt zelfs de lichtste EarProtect-gehoorbescherming bij 80 dB(A) meer dan nodig (oordoppen met beugel EP102BO: 80 − (24 − 5) = 61 dB(A)). Zie Overbescherming.
Horen blijft belangrijk: spraakverstaanbaarheid en het horen van waarschuwingssignalen moeten behouden blijven (waarschuwingssignalen en spraak).
Niet overal toegestaan: er zijn werkzaamheden waarbij zulke bescherming onder 80 dB(A) niet is toegelaten, zoals het besturen van voertuigen in het openbare wegverkeer.

Toepassingsgebied

Deze gids betreft het niveaubereik onder de onderste blootstellingswaarde. Ligt de dagwaarde boven 80 dB(A) of het piekniveau boven 135 dB(C), dan moet de werkgever passende gehoorbescherming ter beschikking stellen en volgt de keuze het restniveau bij het oor. De niveaus van typische werkzaamheden staan in de geluidsniveautabel.

Hoe u onder 80 dB(A) komt: de blootstellingsduur

De grens van 80 dB(A) heeft betrekking op het dagelijkse geluidsblootstellingsniveau, niet op het niveau van de machine. Wie maar de helft van de dienst aan een machine van 85 dB(A) staat, zit op ongeveer 82 dB(A) en dus nog boven de onderste blootstellingswaarde; pas bij een uur daalt de waarde duidelijk. De tabel toont de dagwaarde van een constant niveau bij verschillende blootstellingsduren, berekend zoals in TRLV Lärm deel 2 (LEX,8h = niveau + 10 · lg [Te / 8 h]); alle overige tijd wordt als stil verondersteld.

Dagelijks geluidsblootstellingsniveau in dB(A) bij één werkzaamheid per dag. Waarden onder 80 dB(A) liggen onder de onderste blootstellingswaarde, waarden vanaf 85 dB(A) leiden tot de draagplicht.
Niveau van de werkzaamheid	8 uur	4 uur	2 uur	1 uur
82 dB(A)	82	79	76	73
85 dB(A)	85	82	79	76
88 dB(A)	88	85	82	79
91 dB(A)	91	88	85	82

De rijen tonen de ruimte die de blootstellingsduur schept: 88 dB(A) geven een dagwaarde van 82 dB(A) bij twee uur en van 79 dB(A) bij een uur, onder de drempel. Piekniveaus tellen apart: slagen en knallen boven 135 dB(C) leiden tot verplichtingen, ongeacht de dagwaarde (Gehoorbescherming tegen impulsgeluid).

Wat onder 80 dB(A) in de plaats geldt: ruimteakoestiek en ASR A3.7

Voor lawaai waarvan de gevolgen niet via het gehoor lopen, zoals concentratieproblemen en stress, stelt de Duitse technische regel voor werkplekken ASR A3.7 ‘Lawaai’ (huidige versie sinds 24 maart 2021) beoordelingsniveaus vast. Ze geldt voor niveaus onder 80 dB(A); daarboven gelden in Duitsland de verordening over lawaai en trillingen op het werk en de TRLV Lärm. De niveaus hangen af van de aard van de werkzaamheid:

Volgens ASR A3.7 ‘Lawaai’, zoals weergegeven door Forum Verlag (geraadpleegd op 23 oktober 2026). Duitse regel; elders kunnen andere nationale regels gelden.
Categorie werkzaamheid	Voorbeelden volgens de regel	Beoordelingsniveau
I: hoge concentratie of hoge spraakverstaanbaarheid	wetenschappelijk werk, vergaderingen in een vergaderzaal	hooguit 55 dB(A)
II: gemiddelde concentratie of gemiddelde spraakverstaanbaarheid	kantoorwerk	hooguit 70 dB(A)
III: overige werkzaamheden	overige werkgebieden	geen vaste waarde, zo laag mogelijk houden

Voor gehoorbescherming betekent dit dat de regel begint bij de ruimteakoestiek, dus geluidsabsorbers, schermen, stillere apparatuur en inrichting van de werkplekken, niet bij gehoorbescherming. Dat past bij de aanwijzing van de Duitse DGUV-regel 112-194 dat zulke maatregelen voorrang hebben en het STOP-principe geldt (Volgorde van de lawaaibeperkende maatregelen).

Wat gehoorbescherming volgens de berekening doet bij 75 tot 88 dB(A)

Wie toch gehoorbescherming overweegt, moet het restniveau kennen. De tabel rekent met de drie zwakste gehoorbeschermers van het EarProtect-assortiment volgens de HML-controle van de Duitse DGUV-regel 112-194 (middel- tot hoogfrequent lawaai):

Restniveau = werkplekniveau min effectieve demping. 70 tot 80 dB(A) bij het oor is aanbevolen; daaronder moeten communicatie en gevoel van isolatie worden gecontroleerd.
Werkplekniveau	Oordoppen met beugel EP102BO (effectief 19 dB)	Gehoorkap EP904 (effectief 20 dB)	Schuimoordoppen EP1227 (effectief 26 dB)
75 dB(A)	56 dB(A)	55 dB(A)	49 dB(A)
80 dB(A)	61 dB(A)	60 dB(A)	54 dB(A)
85 dB(A)	66 dB(A)	65 dB(A)	59 dB(A)
88 dB(A)	69 dB(A)	68 dB(A)	62 dB(A)

Zelfs bij 80 dB(A) blijft er met de lichtste EarProtect-gehoorbescherming maar 61 dB(A) over en met de schuimoordop 54 dB(A). Dat is de berekende overdemping, die de regel ‘overbescherming’ noemt. Gehoorbescherming met nog lagere of niveauafhankelijke demping, waarheen de gids Overbescherming voor zulke niveaus verwijst, hoort niet bij het EarProtect-assortiment.

Vijf vragen voordat u gehoorbescherming onder 80 dB(A) invoert

Is het dagelijkse geluidsblootstellingsniveau werkelijk onder 80 dB(A), ook op de luidste dagen, en het piekniveau onder 135 dB(C)? (Risicobeoordeling bij lawaai)
Is het probleem lawaai in de zin van gehoorbescherming of van ruimteakoestiek, dus galm, gesprekken en apparatuur in dezelfde ruimte? Dan gaat ASR A3.7 voor.
Welke bronnen kunnen stiller worden gemaakt of afgeschermd, en hoe kan de tijd in het lawaai worden beperkt?
Moeten spraak en waarschuwingssignalen gehoord worden? Kies dan eerder een lage demping en voer luistertests uit (Waarschuwingssignalen).
Is de werkzaamheid er een waarbij gehoorbescherming niet is toegestaan, bijvoorbeeld het besturen van voertuigen in het openbare wegverkeer?

Veelgestelde vragen

Is gehoorbescherming onder 80 dB(A) nodig?

Nee, er is geen wettelijke plicht en volgens de huidige kennis bestaat er geen risico op lawaaislechthorendheid (Duitse DGUV-regel 112-194, hoofdstuk 11).

Kan gehoorbescherming onder 80 dB(A) zinvol zijn?

Ja, om lawaaigevolgen te verminderen die niet via het oor werken, zoals stress of concentratieproblemen. Verbeteringen van de ruimteakoestiek volgens de Duitse ASR A3.7 en het STOP-principe hebben voorrang.

Wat is overbescherming?

Geluid wordt meer gedempt dan nodig. Dat schaadt de spraakverstaanbaarheid en de waarschuwingssignalen en geeft een gevoel van isolatie.

Waar is gehoorbescherming onder 80 dB(A) niet toegestaan?

Bijvoorbeeld bij het besturen van voertuigen in het openbare wegverkeer (hoofdstuk 11).

Welke regel geldt voor lawaai onder 80 dB(A) op de werkplek?

Voor lawaai waarvan de gevolgen niet via het gehoor lopen, stelt de Duitse ASR A3.7 ‘Lawaai’ beoordelingsniveaus vast: hooguit 55 dB(A) bij hoge concentratie, hooguit 70 dB(A) bij gemiddelde concentratie, zo laag mogelijk bij overige werkzaamheden. Vanaf 80 dB(A) gelden in Duitsland de verordening over lawaai en trillingen op het werk en de TRLV Lärm.

Hoeveel demping blijft er bij 80 dB(A) bij het oor over?

Volgens de berekening veel meer dan nodig: 61 dB(A) met de oordoppen met beugel EP102BO, 60 dB(A) met de gehoorkap EP904, 54 dB(A) met de schuimoordop EP1227. Aanbevolen is 70 tot 80 dB(A) bij het oor.

Betekent een niveau van 85 dB(A) bij een machine een draagplicht voor gehoorbescherming?

Alleen als het dagelijkse geluidsblootstellingsniveau 85 dB(A) bereikt. Vier uur bij 85 dB(A) en de rest van de tijd stil geeft 82 dB(A); acht uur geeft 85 dB(A).