Draagduur van gehoor­be­scher­ming: waarom korte pauzes zo veel kosten

De regel: gedurende de hele bloot­stel­ling

Volgens de Duitse DGUV-regel 112-194 (paragraaf 7.6) moet gehoorbescherming worden gedragen zolang iemand in een voor het gehoor gevaarlijk lawaai verblijft. De regel verklaart dat met een berekening: omdat de geluidsenergie wordt gemiddeld, bepalen de pauzes grotendeels de bescherming, niet de demping van het product. In een lawaaizone is het gebruik vanaf de bovenste blootstellingswaarden van 85 dB(A) en 137 dB(C) sowieso verplicht (paragraaf 7.4, verplichtingen in een oogopslag).

Het reken­voor­beeld uit de regel

Bij een continu niveau van 105 dB(A) gedurende acht uur en gehoorbescherming met 30 dB demping bereikt 75 dB(A) het oor wanneer ze de hele dag wordt gedragen. Wordt ze 30 minuten weggelaten, dan is het niveau 93 dB(A). Het risico voor het gehoor blijft dan bestaan. De regel noemt ook de vuistregel uit DIN EN 458: wordt gehoorbescherming maar vier uur van een werkdag van acht uur gedragen, dan is de werkzame bescherming hooguit 3 dB.

Hoe u het effect berekent

Werkzame reductie over de dag = −10 · lg [ x + (1 − x) · 10^(−D/10) ] dB. Daarbij is x het tijdsaandeel zonder gehoorbescherming in de duur van de lawaaiblootstelling en D de werkzame demping bij het oor in dB, dat wil zeggen de M- of L-waarde na de praktijkafslag.

De tabel laat zien waarom de demping alleen weinig zegt: bij 30 dB demping halveren 15 minuten zonder bescherming het effect over de dag. Gehoorbescherming van 20 dB die altijd wordt gedragen, beschermt over de dag veel beter, met 20,0 dB, dan een bescherming van 30 dB die een uur per dag in de zak blijft en slechts 9,0 dB haalt. Voor de dagwaarde zelf, zie Het dagelijkse blootstellingsniveau berekenen.

Wat helpt tegen pauzes

Paragraaf 7.2 van de Duitse DGUV-regel 112-194 somt maatregelen op die de bereidheid om gehoorbescherming te dragen vergroten. Waarschuwingen zijn volgens haar slechts het laatste redmiddel.

• Draagproeven en keuze: de werknemers proberen meerdere modellen, en wegwerpoordoppen in meerdere maten. De criteria staan in Oordoppen of gehoorkappen?.
• Oordoppen op maat: individueel aangepaste gehoorbescherming werkt vaak motiverend.
• Muziek bij eentonig werk: gehoorbescherming met radio of muziekweergave kan helpen, voor zover veiligheidsredenen zich daar niet tegen verzetten.
• Instructie met luistervoorbeelden: praktijkinstructie minstens één keer per jaar; luistervoorbeelden kunnen gehoorverlies simuleren (instructie gehoorbescherming).
• Voorbeeldgedrag en opvolging: leidinggevenden dragen zelf gehoorbescherming, ook bij korte bezoeken, en bespreken het niet-dragen onmiddellijk om de redenen te achterhalen.
• Gehoorbescherming binnen handbereik houden: uitgiftepunten bij de ingang van de lawaaizone, bijvoorbeeld dispensers.

Wanneer de oorzaak te sterke demping is

Wie alleen kort met een collega wil praten of een signaal wil horen, zet zijn gehoorbescherming sneller af als ze sterk isoleert. Een restniveau onder 70 dB(A) kan daartoe aanzetten. Meer details in Overbescherming en Waarschuwingssignalen en spraak met gehoorbescherming.

De onder­bre­king van het dragen voor uw model

De formule uit de gids geldt voor elke effectieve demping. De tabel vult daarin de effectieve demping van de EarProtect-modellen in (M-waarde min praktijkafslag): 26 dB voor de schuimoordop EP1227 en de gehoorkap EP902, 24 dB voor de herbruikbare oordoppen EP001 en EP002, 21 dB voor de EP100BY en EP905, 19 dB voor de EP102BO.

Na een uur zonder bescherming liggen de vier kolommen tussen 8,7 en 9 dB: de demping van het product doet voor de vermindering over de dag dan nauwelijks meer ter zake, de onderbreking bepaalt haar. Dat is de uitspraak van de Duitse DGUV-regel 112-194 dat de onderbrekingen van het dragen de bescherming grotendeels bepalen. De tweede tabel stelt de vraag andersom: hoe lang mag de gehoorbescherming ontbreken voordat de vermindering onder een drempel zakt?

Het dragen op het werk con­tro­le­ren: een suggestie

Paragraaf 7.2 van de Duitse DGUV-regel 112-194 noemt maatregelen die het dragen bevorderen en ziet in waarschuwingen alleen een laatste redmiddel. Voor de dagelijkse controle liggen de volgende aanknopingspunten voor de hand:

• Steekproefcontroles bij de ingang: wie de lawaaizone betreedt, draagt gehoorbescherming; leidinggevenden ook.
• Gesprekken in plaats van sancties: wie zijn gehoorbescherming afzet, wordt gevraagd waarom: pasvorm, druk, warmte, communicatie of huidirritatie.
• Passende modellen: meerdere modellen proberen, zodat de gehoorbescherming niet te sterk dempt en comfortabel is (Oordoppen of gehoorkappen?).
• Binnen handbereik houden: dispenser bij de ingang, doosje voor buitendienst en bezoekers (Dispensers).