Hoeveel lawaai maakt rioolwerk?
| Beroep | Dagelijkse blootstelling |
|---|---|
| Rioolwerker | 95 dB(A) |
| Spoorwegwerker | 94 dB(A) |
| Grondwerker, speciale funderingen | 92 dB(A) |
| Asfaltwerker | 91 dB(A) |
| Wegenbouwer, voorbereiding van de deklaag | 89 dB(A) |
De BG BAU noemt ook typische lawaaibronnen:
- stempelwerk bij rioolwerk, bijvoorbeeld het plaatsen en verwijderen van stempels en schroeven met hamerslagen
- het inpersen van buizen met slagwerk met grondraketten
- het verdichten van de grond met explosiestampers, trilplaten en trilwalsen
- heiwerk, bijvoorbeeld met valblokken
Welke gehoorbescherming bij rioolwerk?
| Gehoorbescherming | Effectief | Dagelijkse blootstelling, rioolwerkca. 95 dB(A) |
|---|---|---|
| EP1227BWGWegwerp-schuimoordoppen EP1227BWG, SNR 37 | 26 dB | 69 dB(A)Te sterk?Overbescherming controleren |
| EP902Gehoorkap EP902 EP902, SNR 33 | 26 dB | 69 dB(A)Te sterk?Overbescherming controleren |
| EP001YHerbruikbare siliconen oordoppen EP001Y, SNR 32 | 24 dB | 71 dB(A)AanbevolenAanbevolen |
| EP906Gehoorkap EP906 EP906, SNR 30 | 23 dB | 72 dB(A)AanbevolenAanbevolen |
| EP100BYOordoppen met beugel EP100BY, SNR 29 | 21 dB | 74 dB(A)AanbevolenAanbevolen |
| EP904Gehoorkap EP904 EP904, SNR 28 | 20 dB | 75 dB(A)AanbevolenAanbevolen |
| EP102BOOordoppen met beugel en conische doppen EP102BO, SNR 27 | 19 dB | 76 dB(A)AanbevolenAanbevolen |
Bij 95 dB(A) past gehoorbescherming met 15 tot 25 dB werkzame demping (M-waarde min praktijkafslag). In het assortiment zijn dat de herbruikbare oordoppen met 71 dB(A) bij het oor, de gehoorkap EP906 met 72 dB(A), de gehoorkappen EP903, EP905 en EP904 en de oordoppen met beugel met 74 tot 76 dB(A). De wegwerp-schuimoordoppen en de EP902 laten 69 dB(A) bij het oor over en dempen iets meer dan nodig.
In de praktijk, in de sleuf
- Verkeer en machines horen: vooral op de openbare weg moeten waarschuwingssignalen doordringen. Te sterke demping is hier op zichzelf een risico, zie Overbescherming.
- Vaak op- en afzetten, bijvoorbeeld tussen stempelwerk en opmeten: de gehoorkap is sneller te wisselen (BG BAU).
- Met een veiligheidsbril: oordoppen of oordoppen met beugel, omdat brilpoten de afdichting van gehoorkappen verstoren.
- Wie in de buurt van verdichters of heiblokken werkt, wordt ook blootgesteld, zelfs zonder zelf een lawaaierig apparaat te gebruiken.
Alle grondwerkberoepen van de lijst vergeleken
De dagdoses uit de BG BAU-lijst voor grond-, water- en wegenbouw lopen van 89 tot 95 dB(A). De tabel berekent voor alle vijf waarden het restniveau met vijf modellen, van sterke tot lichte demping (HML-controle, middel- tot hoogfrequent lawaai):
| Dagelijkse blootstelling | EP1227BWG (26 dB) | EP001Y (24 dB) | EP906 (23 dB) | EP904 (20 dB) | EP102BO (19 dB) |
|---|---|---|---|---|---|
| Rioolwerker, 95 dB(A) | 69 dB(A) | 71 dB(A) | 72 dB(A) | 75 dB(A) | 76 dB(A) |
| Spoorwegbouwer, 94 dB(A) | 68 dB(A) | 70 dB(A) | 71 dB(A) | 74 dB(A) | 75 dB(A) |
| Grondwerker, speciale funderingswerken, 92 dB(A) | 66 dB(A) | 68 dB(A) | 69 dB(A) | 72 dB(A) | 73 dB(A) |
| Asfaltwerker, 91 dB(A) | 65 dB(A) | 67 dB(A) | 68 dB(A) | 71 dB(A) | 72 dB(A) |
| Wegenbouwer, 89 dB(A) | 63 dB(A) | 65 dB(A) | 66 dB(A) | 69 dB(A) | 70 dB(A) |
De tabel toont dat in de grondwerkzaamheden geen enkel model voor iedereen past: bij de wegenbouwer met 89 dB(A) blijft alleen met de lichtste oordoppen met beugel EP102BO 70 dB(A) over, met de schuimoordop 63 dB(A). Wie meerdere van deze werkzaamheden in hetzelfde bedrijf dekt, houdt best twee dempingsniveaus aan en wijst ze toe naar het niveau van de betreffende bouwplaats.
Wat een half uur zonder gehoorbescherming kost
Op de bouwplaats wordt gehoorbescherming vaak kort afgezet, om af te stemmen of op te meten. De tabel berekent voor de dagdosis van 95 dB(A) volgens de formule van de Duitse DGUV-regel 112-194 (zie Draagduur) hoe onderbrekingen doorwerken:
| Gehoorbescherming | Effectieve demping | Onafgebroken gedragen | 30 minuten zonder | 60 minuten zonder |
|---|---|---|---|---|
| EP1227BWG | 26 dB | 69 dB(A) (Overbescherming controleren) | 83,1 dB(A) (Afgeraden) | 86 dB(A) (Niet toegestaan) |
| EP906 | 23 dB | 72 dB(A) (Aanbevolen) | 83,3 dB(A) (Afgeraden) | 86,1 dB(A) (Niet toegestaan) |
| EP904 | 20 dB | 75 dB(A) (Aanbevolen) | 83,6 dB(A) (Afgeraden) | 86,3 dB(A) (Niet toegestaan) |
Bij de EP906 daalt het effect door 30 minuten zonder bescherming van 23 naar ongeveer 12 dB, het restniveau stijgt naar 83,3 dB(A) en ligt dan niet meer in het aanbevolen bereik. Afstemmen moet daarom mogelijk zijn zonder de bescherming af te zetten: portofoon, handsignalen of gehoorbescherming met lage demping die onderling verstaan toelaat (Overbescherming).
De plichten in de grondwerkzaamheden in één oogopslag
- Dagelijkse blootstelling 89 tot 95 dB(A): boven de bovenste blootstellingswaarde van 85 dB(A): draagplicht, lawaaizones markeren (bij verplaatsbare machines aan het werktuig), verplicht gezondheidsonderzoek (Gezondheidsonderzoek).
- Risicobeoordeling per bouwplaats: de lijst geeft gemiddelden; bij heiwerk en explosiestampers kan het piekniveau extra tellen (Impulsgeluid).
- Instructie vóór het begin van de werkzaamheden en minstens jaarlijks, met praktijkoefening (Instructie).
Veelgestelde vragen
Welke gehoorbescherming past bij rioolwerk?
Voor de dagelijkse blootstelling van 95 dB(A) uit de BG BAU-lijst zijn volgens de HML-controle de herbruikbare oordoppen, de oordoppen met beugel en de gehoorkappen EP903 tot en met EP906 geschikt. Ze laten 71 tot 76 dB(A) bij het oor over.
Moet gehoorbescherming bij rioolwerk worden gedragen?
Bij 95 dB(A) dagelijkse blootstelling: ja. Vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht en moet de werkgever de lawaaizone markeren (§ 7 lid 4 en § 8 LärmVibrationsArbSchV).
Kan gehoorbescherming te veel dempen?
Ja. Onder 70 dB(A) bij het oor geldt gehoorbescherming als te sterk, omdat waarschuwingssignalen en roepen minder goed doordringen. Dat is vooral belangrijk bij wegenbouw en rioolwerk met bouwverkeer.
Welke gehoorbescherming past bij wegenbouw met 89 dB(A)?
De lichtste modellen: met de oordoppen met beugel EP102BO blijft er 70 dB(A) bij het oor over, met de gehoorkap EP904 69 dB(A). Sterkere modellen dempen volgens de berekening meer dan nodig voor dit niveau.
Wat is het effect van korte pauzes zonder gehoorbescherming?
Bij 95 dB(A) stijgt het restniveau met de EP906 door 30 minuten zonder gehoorbescherming van 72 naar 83,3 dB(A) over de dag.
Bronnen
- BG BAU: Lawaai in de bouw, praktijkgids (bron DGUV, februari 2011), pdf, in het Duits
- Duitse verordening over lawaai en trillingen op het werk (LärmVibrationsArbSchV), in het Duits
Typische waarden ter inschatting. Ze vervangen geen meting en geen risicobeoordeling. Stand 5 oktober 2026.
