Dubbele gehoor­be­scher­ming: oordoppen en gehoorkap combineren

Wanneer een combinatie in aanmerking komt

Bij zeer hoge geluidsdrukniveaus kan een afzonderlijke gehoorbescherming ontoereikend zijn. Volgens paragraaf 4.4 van de Duitse DGUV-regel 112-194 komt dan een geteste combinatie van oordoppen of op maat gemaakte oordoppen met een gehoorkap in aanmerking. Eerst geldt de volgorde van de maatregelen: het lawaai aan de bron verminderen voordat gehoorbescherming wordt gecombineerd.

Voor­waar­den voor oordoppen en kap

• Oordoppen: in principe zijn alle oordoppen geschikt, behalve oordoppen met beugel.
• Steel en greep: bij lamellenoordoppen en op maat gemaakte oordoppen mag de steel of de greep de binnenkant van de kap niet raken, anders kan de pasvorm veranderen, kunnen drukpunten ontstaan of schuurgeluiden optreden.
• Gehoorkappen: modellen met hoofdband of voor montage op een helm zijn mogelijk, evenals gehoorkappen voor lawaaibescherming.
• Pasvorm: de oordoppen mogen niet verschuiven wanneer de kap wordt opgezet (paragraaf 7.9.1). Plaats dus eerst de oordoppen en controleer de pasvorm, zet dan de kap op (Hoe plaatst u oordoppen correct?).

Wat de combinatie oplevert

De dempingswaarden van beide beschermers kunnen niet zomaar worden opgeteld: M 35 dB van een schuimoordop plus M 28 dB van een kap zou 63 dB geven. Voor geteste combinaties noemt de regel daarentegen waarden tot ongeveer M = 40 dB in het middenfrequente bereik (paragraaf 7.9.1). Dat is een richtwaarde van de regel, niet de demping van een bepaald productenpaar.

Prak­tij­k­af­slag voor com­bi­na­ties

Voor de berekening van het restniveau past bijlage 1 van de regel voor combinaties van oordoppen en kap een praktijkafslag van 9 dB of 5 dB toe, afhankelijk van het type oordop: 9 dB voor oordoppen die vóór gebruik worden gevormd, 5 dB voor voorgevormde oordoppen. Bij deskundig gebruik geldt de afslag niet (Deskundig gebruik).

Voorbeeld uit de regel: stralen

Bijlage 1 behandelt een geval van stralen met CO₂: het continue niveau is ongeveer 124 dB(A) over acht uur en de lawaaiklasse is M. Voor 85 dB(A) bij het oor is M = 124 − 85 + Ks nodig.

Geen enkele afzonderlijke gehoorbescherming haalt 44 of 48 dB. Als oplossingen noemt de regel de combinatie van oordoppen en kap, zo mogelijk onder de stralerskap, rekening houdend met de demping van de kap van ongeveer 5 dB, en deskundig gebruik met instructie. Met een kap en deskundig gebruik volstaat gehoorbescherming met M ≥ 34 dB.

Vanaf 110 dB(A): bijzondere instructie

Bij een dagelijks geluidsblootstellingsniveau van 110 dB(A) en meer maakt paragraaf 7.9.1 een bijzondere instructie verplicht, het zogenoemde deskundige gebruik. Ze omvat praktijkoefeningen minstens vier keer per jaar en een controle van de bescherming die de persoon daadwerkelijk bereikt.

Com­mu­ni­ca­tie bij zeer hoog lawaai

Moet er ondanks het hoge niveau worden gecommuniceerd, dan komt gehoorbescherming met veiligheidsgerelateerde communicatie in aanmerking; ze zendt via radio (bijvoorbeeld Bluetooth, DECT of PMR 446) of via een kabel (paragraaf 4.6.2). Waarschuwingssignalen moeten met de volledige uitrusting worden gecontroleerd (waarschuwingssignalen).

Wat de richt­waarde M = 40 dB betekent voor de niveaus

De dempingswaarden van oordop en kap worden niet opgeteld, maar voor geteste combinaties noemt de regel waarden tot ongeveer M = 40 dB in het middelhoge frequentiebereik (paragraaf 7.9.1). Dat is een richtwaarde, niet de demping van een bepaald productpaar. Met de praktijkafslagen uit bijlage 1 kan worden berekend welke niveaus kunnen worden gedekt:

Ter vergelijking: de sterkste gehoorbeschermer alleen van het assortiment (EP1227 of EP902, elk 26 dB effectief) dekt niveaus van 96 tot 106 dB(A). De combinatie verlegt de grens dus met vijf tot negen decibel. Dat helpt bij zeer hoge niveaus, maar vervangt geen lawaaivermindering aan de bron (Plichten). Vanaf een dagelijks geluidsblootstellingsniveau van 110 dB(A) komt er deskundig gebruik bij (Deskundig gebruik).

De volgorde van opzetten

1. Eerst de oordoppen plaatsen en de pasvorm controleren: dof klinkende stem, oordop van voren nauwelijks zichtbaar (Oordoppen correct plaatsen).
2. De kap opzetten zonder dat de oordoppen verschuiven (paragraaf 7.9.1). Bij lamellenoordoppen mag het steeltje de binnenkant van de kap niet raken, anders kan de pasvorm veranderen, kunnen drukpunten ontstaan of wrijvingsgeluiden optreden.
3. De afdichting controleren: haar, brilpoten en adembescherming buiten het afdichtgebied (Helm, adembescherming, kleding).
4. De communicatie controleren: bij zeer hoge niveaus zijn overdracht per radio of kabel of handsignalen nodig; waarschuwingssignalen beluisteren met de volledige uitrusting (Waarschuwingssignalen).
5. Documenteren: welke combinatie is getest, wie heeft geoefend, wanneer.

Oordoppen met beugel zijn niet geschikt voor de combinatie. Wie de kap vaak moet op- en afzetten, onderzoekt dus of het mogelijk is een oordop voortdurend te dragen en alleen de kap te wisselen.