Lawaai­zo­nes markeren en afbakenen

Wat de regels eisen

Volgens § 7 lid 4 van de Duitse verordening over lawaai en trillingen op het werk moeten werkgebieden waar de bovenste blootstellingswaarden van 85 dB(A) of 137 dB(C) kunnen worden overschreden, als lawaaizone worden gemarkeerd en, als het technisch mogelijk is, worden afgebakend. Verblijf in een lawaaizone is alleen toegestaan als het werkproces dat vereist en passende individuele gehoorbescherming wordt gedragen. De blootstellingswaarden gelden zonder meerekening van de gehoorbescherming; hoe de dagwaarde ontstaat, staat in Het dagelijkse blootstellingsniveau berekenen.

• EU, richtlijn 2003/10/EG, artikel 5, lid 3: werkplekken waar de blootstelling de bovenste blootstellingswaarden kan overschrijden, worden met passende borden gemarkeerd; de zones worden afgebakend en de toegang wordt beperkt wanneer dat technisch haalbaar is en door het risico wordt gerechtvaardigd.

Welk bord geldt in Duitsland?

De Duitse DGUV-regel 112-194 noemt het gebodsbord M003 ‘Gehoorbescherming verplicht’ voor lawaaizones en verwijst naar de Duitse technische regel voor werkplekken ASR A1.3 over veiligheids- en gezondheidsmarkering. Bij mobiele lawaaizones, bijvoorbeeld bij machines of apparaten die van plaats veranderen, wordt de markering op het apparaat aangebracht.

Hoe u het uitvoert

1. De niveaus bepalen in de risicobeoordeling en alle zones vastleggen waar de bovenste blootstellingswaarden kunnen worden overschreden, ook tijdelijk.
2. Het bord bij de ingangen plaatsen en, bij mobiele machines, op het apparaat.
3. Waar het technisch mogelijk is, de zone afbakenen en de toegang beperken.
4. De gehoorbescherming bij de ingang ter beschikking stellen. De Duitse DGUV-regel 112-194 (paragraaf 3.5) noemt dispensers bij de ingangen van lawaaizones als eenvoudig middel om oordoppen uit te geven; de uitgiftepunten moeten worden gemarkeerd en nieuwe gehoorbescherming en reserveonderdelen moeten steeds beschikbaar zijn. Meer details over dispensers.
5. Werknemers instrueren en het gebruik controleren.

Een lawaaizone is geen blijvende toestand

Wordt een bovenste blootstellingswaarde overschreden, dan moet de werkgever een programma van technische en organisatorische maatregelen ter beperking van de blootstelling opstellen en uitvoeren (§ 7 lid 5). De markering vervangt die maatregelen niet. Voor de stappen, zie Lawaaibeperking: volgorde van de maatregelen.

Waar een lawaaizone begint: voor­beel­den uit de praktijk

Een lawaaizone is geen gebouwdeel, maar een gebied waarin een bovenste blootstellingswaarde kan worden overschreden. Dat kan een hele hal zijn, maar ook een straal rond één machine of een periode waarin een werkzaamheid plaatsvindt. De omvang van de zone volgt uit de risicobeoordeling; de geluidsniveautabel toont gepubliceerde metingen met hun bronnen om typische werkzaamheden in te delen.

Bord, mededeling en aanduiding van de uit­gif­te­pun­ten

Het gebodsbord ‘Gehoorbescherming verplicht’ geeft aan dat gehoorbescherming moet worden gedragen. De regel eist ook dat de uitgiftepunten worden aangegeven en dat nieuwe gehoorbeschermers en reserveonderdelen altijd beschikbaar zijn (paragraaf 3.5). In de praktijk: het bord hangt bij de ingang, ernaast de dispenser of dispenserdoos, en een mededeling vermeldt waar vervangende onderdelen te krijgen zijn. Wie bezoekers of externe bedrijven ontvangt, wijst bij de ontvangst de lawaaizone aan en geeft de gehoorbescherming bij de ingang mee.

• Bij de ingang: gebodsbord bij alle ingangen, ook zij-ingangen en poorten, goed zichtbaar vanuit de richting waaruit men de zone betreedt.
• Bij de machine: bij mobiele bronnen het bord op het werktuig.
• Bij de dispenser: aanduiding van het uitgiftepunt; de bijvulling plannen (Dispensers).
• In de bedrijfsinstructie: de lawaaizones en hun markering benoemen (Bedrijfsinstructie).

De markering con­tro­le­ren: een con­tro­le­lijst voor de ronde

1. Komt de lijst van lawaaizones overeen met de actuele risicobeoordeling, ook na verbouwingen en nieuwe machines?
2. Is er bij elke ingang een bord, ook bij zij-ingangen en poorten?
3. Is het bord intact, leesbaar en niet afgedekt?
4. Is er naast het bord een uitgiftepunt voor gehoorbescherming, is het gevuld en wordt het bijgevuld?
5. Draagt iedereen in de zone gehoorbescherming, ook bezoekers, externe bedrijven en leidinggevenden bij korte bezoeken?
6. Worden lawaaizones die niet meer lawaaierig zijn opnieuw beoordeeld? De markering moet het werkelijke niveau volgen.

Verblijf in een lawaaizone is alleen toegestaan als de werkwijze het vereist en passende gehoorbescherming wordt gedragen (in Duitsland § 7 lid 4 van de Duitse verordening over lawaai en trillingen op het werk). De markering hoort dus bij de instructie: medewerkers moeten de borden kennen en weten waar ze gehoorbescherming krijgen.